2023 yapımı 'Pictures of Ghosts' (Retratos Fantasmas), Brezilyalı usta yönetmen Kleber Mendonça Filho'nun kişisel ve kentsel bir arkeoloji çalışması niteliğinde. Belgesel, yönetmenin doğup büyüdüğü Recife şehrinin 20. yüzyılda parlayan ancak günümüzde çoğu yok olmuş görkemli sinema saraylarının izini sürüyor. Film, bu fiziksel mekanların kayboluşunun ötesinde, onlarla birlikte silinen toplumsal hafızayı, sosyal ilişkileri ve bir şehrin kolektif ruhunu mercek altına alıyor.

Kleber Mendonça Filho, yalnızca bir yönetmen değil, aynı zamanda bu hikayenin içinden gelen bir anlatıcı olarak karşımıza çıkıyor. Kendi çocukluk evinden yola çıkarak, mahallesini, sokaklarını ve en önemlisi, bir zamanlar hayatın merkezinde olan sinemaları arşiv görüntüleri, kişisel videolar ve bugünün çekimleriyle harmanlayarak anlatıyor. Bu yaklaşım, belgesele son derece samimi ve dokunaklı bir hava katıyor. Seyirci, yalnızca bir şehrin dönüşümüne değil, bir sanatçının bu dönüşümle kişisel hesaplaşmasına da tanık oluyor.

'Pictures of Ghosts', salt bir nostalji ya da yas çalışması değil. Sinemanın toplumsal işlevi, mimarinin hafızayı nasıl şekillendirdiği ve kentlerin sürekli değişen doğası üzerine derinlikli bir düşünsel sorgulama. Filho, kaybolan binaların 'hayaletlerini' ararken, aslında bugünü anlamak için geçmişle nasıl bir diyalog kurmamız gerektiğini gösteriyor. Görüntü yönetimi ve kurgu, bu duygusal ve entelektüel yolculuğu güçlü bir şekilde destekliyor.

Özellikle sinema tarihine, kentleşmeye ve bellek kavramına ilgi duyan izleyiciler için kaçırılmaması gereken bir yapım. 93 dakikalık bu poetik ve düşündürücü belgesel, izleyiciyi sıradan bir tarih anlatısının ötesine taşıyarak, kayıp mekanların ruhunu hissettirmeyi başarıyor. IMDb'de 7.6 gibi oldukça yüksek bir puan alan film, uluslararası festivallerde de büyük beğeni topladı.